Hawl i weithio yn y DU

 

Hawl i Weithio yn y DU

Mae’r gyfraith sy’n atal gweithio anghyfreithlon wedi’i amlinellu yn adrannau 15 i 25 Deddf Mewnfudo, Lloches a Chenedligrwydd 2006. Dan y Ddeddf, mae dyletswydd ar y cyngor i atal gweithio anghyfreithlon drwy gynnal gwiriadau ar ddogfennau i gadarnhau a oes gan berson yr hawl i weithio yn y DU.

Mae cyflogwyr yn agored i ddirwyon o hyd at £20,000 neu wynebu camau cyfreithiol eraill am gyflogi gweithiwr anghyfreithlon trwy esgeulustod.

Cyfrifoldebau’r Rheolwr Recriwtio

Mae cyfrifoldeb ffurfiol ar reolwyr sy’n recriwtio dan Ddeddf Mewnfudo, Lloches a Chenedligrwydd 2006 i sicrhau nad oes unrhyw ddarpar weithwyr yn cael eu cyflogi’n anghyfreithlon. Cyfrifoldeb y rheolwr sy’n recriwtio yw sicrhau NAD yw ymgeiswyr llwyddiannus yn dechrau mewn swydd hyd nes y cynhelir y gwiriadau hyn.

  1. Gofynnir i bob ymgeisydd ar y rhestr fer ddod â’u dogfennau hawl i weithio yn y DU gyda nhw i'w cyfweliad.
  2. Yn y cyfweliad, rhaid i'r rheolwr recriwtio wirio, cymryd copïau o’r dogfennau gwreiddiol ac yna llofnodi a dyddio pob copi. Yna rhaid anfon dogfennau’r ymgeisydd/ymgeiswyr llwyddiannus yn unig at Adnoddau Dynol gyda’r ffurflen benodi a’r ffeil recriwtio. Bydd angen i reolwyr sy’n recriwtio rwygo unrhyw gopïau o ddogfennau’r ymgeiswyr aflwyddiannus. Bydd Adnoddau Dynol yn gosod y dogfennau hyn ar eu ffeil personel.
  3. Er mwyn osgoi unrhyw honiad o wahaniaethu ar sail hil, dylai rheolwyr sy’n recriwtio edrych ar ddogfennau pob ymgeisydd a dilyn pwynt rhif 3 uchod. Ni ddylid rhagdybio a oes gan berson yr hawl i weithio yn y DU yn seiliedig ar eu golwg, eu hacen neu eu cefndir.

Y broses 3 cham

Cam 1

Rhaid i chi ofyn am a derbyn dogfen neu gyfuniad o ddogfennau derbyniol. Dylech dderbyn dogfennau gwreiddiol yn unig.

Cam 2

Gyda phob dogfen rhaid i chi:

  • Wirio bod unrhyw ffotograffau yn cyd-fynd ag ymddangosiad y person;
  • Gwirio bod unrhyw ddyddiadau geni a restrir yn cyd-fynd ar draws yr holl ddogfennau a’ch bod yn fodlon fod pob un ohonynt yn cyd-fynd ag ymddangosiad y person.
  • Gwirio nad yw dyddiadau terfyn unrhyw hawl cyfyngedig i ddod i’r DU ac aros yn y DU wedi bod.
  • Gwirio unrhyw ardystiadau mewnfudo i’r DU i weld a yw’r person yn gallu gwneud, neu’n gallu parhau i wneud, y math o waith rydych chi’n ei gynnig.
  • Bodloni eich hun bod y dogfennau’n ddilys, na ymyrrwyd â nhw, a’u bod yn perthyn i'r deiliad.
  • Os rhoddir dwy ddogfen i chi gydag gwahanol enwau, gofynnwch iddynt am ddogfen arall i esbonio’r rheswm am hyn.

Cam 3

Rhaid i chi dderbyn a chadw copi o’r ddogfen, ar fformat na ellir ei newid yn ddiweddarach.

Rhaid i chi gymryd llungopi o dudalennau perthnasol y ddogfen. Gyda phasport neu ddogfen deithio arall, rhaid i chi lungopïo:

  • Clawr blaen y ddogfen ac unrhyw dudalen sy'n cynnwys manylion personol y deilad. Yn benodol, dylech gopïo unrhyw dudalen sy’n rhoi manylion am genedligrwydd, ffotograff y person, dyddiad geni, llofnod, dyddiad terfyn neu fanylion biometrig.
  • Unrhyw dudalennau’n cynnwys arnodiadau mewnfudo’r DU yn dangos bod caniatâd gan y deiliad i fod yn y DU a’r hawl i ymgymryd â’r gwaith dan sylw.
  • Rhaid i chi lofnodi a dyddio’r copïau a gymerwyd.
  • Bydd angen anfon y copïau hyn at AD i’w storio ar ffeiliau personél yr ymgeisydd llwyddiannus.

Gwirio dogfennau hawl i weithio ymgeisydd am swydd

Gweler canllaw GOV.UK ar wirio dogfennau hawl i weithio ymgeisydd am swydd.

Ble i anfon llungopïau o ddogfennau

Rhaid i'r rheolwr recriwtio anfon copïau o ddogfennau’r ymgeisydd llwyddiannus, wedi'u gwirio, eu llofnodi a’u dyddio at Adnoddau Dynol, a fydd yn eu rhoi ar eu ffeil bersonol. Dylai’r rheolwr sy’n recriwtio rwygo dogfennau ymgeiswyr aflwyddiannus yn gyfrinachol.

NI fydd darpar weithwyr yn gallu dechrau gweithio nes bod y dogfennau gofynnol wedi’u gwirio, eu copïo, eu llofnodi a’u dyddio. Mae cynigion swyddi yn amodol ar ddarparu tystiolaeth bod hawl gan y darpar weithiwr i weithio yn y DU.

Yr hawl i weithio yn y Deyrnas Unedig

NID oes angen trwydded ar berson i weithio yn y DU os ydynt yn unrhyw un o’r canlynol:

Gweler hefyd: