Cyngor i dirfeddianwyr

Perchennog y tir sy’n gyfrifol am gymryd camau pan fydd gwersyll yn cael ei osod ar dir preifat neu dir trydydd parti. 

Allwn ni ond cymryd camau yn erbyn gwersylloedd ar dir y cyngor. 

Beth ydw i’n ei wneud os yw Sipsiwn neu Deithwyr yn dod ar fy nhir

Y peth cyntaf i'w wneud yw siarad gyda nhw a'i gwneud yn glir mae eich tir chi yw hwn mewn gwirionedd. Holwch pam eu bod nhw yna, a pha mor hir maent yn gobeithio aros. Aseswch a ydynt yn peri aflonyddwch. Os yw’r gwersyll wedi ehangu ar hawl tramwy neu briffordd, dylech gysylltu â Chyngor Sir Ddinbych. Mae’n syniad da rhoi gwybod i’ch cyfreithiwr am y sefyllfa a’u holi am y costau cyfreithiol tebygol.

Beth os na fydd y Sipsiwn neu Deithwyr yn siarad â mi?

Mae’r rhan fwyaf o deuluoedd Sipsiwn neu Deithwyr yn croesawu'r cyfle i siarad ag aelodau eraill o'r gymuned ond os ydych yn teimlo nad yw trafodaethau’n mynd yn dda, gofynnwch am gyngor gan eich cyfreithiwr.

Os nad oes problemau, a ydyw’n iawn iddyn nhw aros?

Ydy, ond bydd angen caniatâd cynllunio gennym ni ar gyfer deiliadaeth hirdymor. Os yw perchennog tir yn torri unrhyw ofynion cynllunio neu drwydded, yna byddwn yn gweithredu achosion yn erbyn perchennog y tir i symud y gwersyll di-awdurdod.

Adennill meddiant o’ch tir

Bydd eich cyfreithiwr fwy na thebyg yn rhoi cyngor i chi y gellir ymgeisio am feddiannaeth yn y llysoedd sifil, o dan Adran 55 y Rheolau Gweithdrefnau Sifil. Bydd hyn yn cynnwys:

  • gofyn i dresmaswyr adael (cyfrifoldeb y tirfeddiannwr)
  • cyhoeddi a rhoi gwŷs llys
  • ceisio gorchymyn meddiant yn y llys
  • rhoi’r gorchymyn ildio meddiant, ac os oes angen
  • gweithredu warant ar gyfer meddiant gyda beilïaid llys sirol Fel arfer, unwaith y rhoddir gorchymyn, bydd Sipsiwn a Theithwyr yn gadael yn annibynnol. Gallwch ymgysylltu â beilïaid preifat i symud meddianwyr heb awdurdod, heb orchymyn meddiant mewn rhai achosion

Fel arfer, unwaith y rhoddir gorchymyn, bydd Sipsiwn a Theithwyr yn gadael yn annibynnol. Gallwch ymgysylltu â beilïaid preifat i symud meddianwyr heb awdurdod, heb orchymyn meddiant mewn rhai achosion

Pan fydd achosion yn cael eu cynnal yn y llys sirol o dan Reolau Gweithdrefnau Sifil 1998 i gael gorchymyn llys ar gyfer troi allan, rhaid cael o leiaf dau ddiwrnod clir rhwng rhoi’r dogfennau a’r gwrandawiad llys.

Faint fydd hyn yn ei gostio i mi?

Bydd eich cyfreithiwr yn codi eu ffioedd eu hunain, felly gwiriwch y costau yn gyntaf. Bydd cael gwared ar sbwriel yn ôl eich costau eich hunain, ond gallwn gynnig dyfynbris am y gwaith os byddai'n well gennych.

Beth all yr heddlu ei wneud?

Bydd yr Heddlu’n gallu ymweld â bob safle sy'n cael eu nodi iddynt, ond mae tresmasu'n drosedd sifil ac nid yn dramgwydd troseddol. Mae atal tresmasu a chael gwared ar dresmaswyr yn gyfrifoldebau’r tirfeddiannwr ac nid yr heddlu.

Mae’r Heddlu’n asesu pob digwyddiad o wersylla heb awdurdod yn ofalus, ac o dan Ganllawiau Llywodraeth Cymru, yn gweithredu'n gymesur â hynny.

Mae gan yr Heddlu’r pwerau i symud Sipsiwn neu Deithwyr oddi ar dir lle gellir sefydlu tramgwydd troseddol yn eu herbyn.

Mae gan yr Heddlu bwerau dewisol hefyd i gyfarwyddo Teithwyr oddi ar dir lle mae ymddygiad grŵp yn mynd yn erbyn Deddf Cyfiawnder Troseddol a Threfn Gyhoeddus 1994.

Mewn amgylchiadau penodol (er enghraifft, lle mae gan Sipsiwn neu Deithwyr chwech neu fwy o gerbydau), gall swyddogion ddefnyddio pwerau o dan Adran 61 Deddf Cyfiawnder Troseddol a Threfn Gyhoeddus 1994. Bydd y pwerau hyn ond yn cael eu defnyddio mewn amgylchiadau o droseddolrwydd difrifol neu anhrefn cyhoeddus, nad oes modd cael eu trin gan ddeddfwriaeth droseddol arferol, a lle mae meddiannaeth tresmasol y tir yn ffactor perthnasol.

Mae’r Heddlu wedi’u rhwymo gan y Ddeddf Hawliau Dynol, ac efallai y cânt eu gorfodi i osgoi defnyddio Adran 61 o Ddeddf Cyfiawnder Troseddol a Threfn Gyhoeddus 1994 mewn amgylchiadau lle byddai’n atal ystyriaethau lles rhag cael eu cymhwyso gan lysoedd sifil..