Diogelu

Mae gan bawb yr hawl i fod yn ddiogel, waeth pwy ydynt neu beth yw eu hamgylchiadau.

Mae diogelu yn ymweud ag amddiffyn plant, pobl ifanc ac oedolion diamddiffyn rhag niwed, camdriniaeth neu esgeulustod.  Rydym i gyd yn gyfrifol am ddiogelwch aelodau mwyaf bregus ein cymdeithas.

Polisi a Chanllawiau - Diogelu Plant ac Oedolion

Beth yw camdriniaeth?

  • Cam-drin yw unrhyw weithred sy'n niweidio rhywun arall, a gall fod ar sawl ffurf.
  • Cam-drin corfforol (e.e. taro, slapio, gwthio, rhwystro rhywun yn gorfforol)
  • Cam-drin emosiynol (e.e. bwlio, gwawdio, bygwth neu fychanu rhywun)
  • Cam-drin geiriol (e.e. gweiddi neu regi)
  • Cam-drin ariannol (e.e. arian neu eiddo yn cael eu cymryd o dan bwysau neu heb ganiatâd)
  • Cam-drin rhywiol (e.e. cyffwrdd nad oes ei eisiau, cusanu neu gyfathrach rywiol)
  • Esgeulustod (e.e. ddim yn cael y gofal priodol, camreoli meddyginiaeth, gwrthod preifatrwydd, dewis neu gyswllt cymdeithasol)
  • Gwahaniaethu (e.e. dioddef camdriniaeth neu esgeulustod ar sail crefydd, diwylliant, rhyw, rhywioldeb neu anabledd)
Diogelu plant

Mae gennym ddyletswydd statudol i ddiogelu ac i hyrwyddo lles plant, yn unol â Deddf Plant 2004.

Mae'r canlyniadau allweddol ar gyfer lles plant o enedigaeth i fod yn oedolyn, yn cynnwys y gofyniad bod plant yn byw mewn amgylchedd diogel, a'u bod yn cael eu hamddiffyn rhag niwed.

Mae gan Lywodraeth Cymru saith nod craidd ar gyfer diogelu plant.  Eu nod yw gwneud yn siwr bod pob plentyn:

  • yn cael dechrau da mewn bywyd
  • ag ystod gynhwysfawr o gyfleoedd addysg a dysgu
  • yn mwynhau'r iechyd gorau posibl a heb dioddef unrhyw gamdriniaeth, erledigaeth a chamfanteisio
  • yn cael mynediad at weithgareddau chwarae, hamdden, chwaraeon a diwylliannol
  • yn cael clust i wrando arnynt, eu trin gyda pharch, a chydnabod eu hil a'u hunaniaeth ddiwylliannol
  • yn cael cartref diogel a chymuned sy'n cefnogi eu lles corfforol ac emosiynol
  • heb fod dan anfantais oherwydd tlodi

Os ydych yn pryderu am ddiogelwch neu les plentyn, rhowch wybod i ni.  Sut i roi gwybod am eich pryderon.

Diogelu mewn ysgolion

Mae gan bawb sy'n dod i gysylltiad a phlant a'u teuluoedd rol i'w chwarae wrth ddiogelu plant. Mae staff ysgol a choleg yn arbennig o bwysig gan eu bod mewn sefyllfa i nodi pryderon yn gynnar a darparu cymorth ar gyfer plant, er mwyn atal pryderon rhag gwaethygu.

Polisi Diogelu ac Ammddiffyn Plant Enghreifftiol ar gyfer Ysgolion

Diogelu oedolion

Mae gennym ddyletswydd statudol i atal a lleihau'r risg o niwed sylweddol i oedolion diamddiffyn rhag cam-drin  neu fathau eraill o ecsbloetio.  Rhaid i ni hefyd gefnogi unigolion i gynnal rheolaeth dros eu bywydau, ac wrth wneud dewisiadau gwybodus heb orfodaeth.

Yn aml mae oedolion sydd angn eu diogelu yn oedrannus ac yn fregus, yn byw ar eu pen eu hunain yn y gymuned, neu heb lawer o gefnogaeth teuluol mewn cartrefi gofal.  MAent yn aml yn bobl sydd ag anableddau corfforol neu ddysgu a phobl ag anghenion iechyd meddwl sydd mewn perygl o ddioddef niwed.

Mae diogelu oedolion yn cynnwys chwech o gysyniadau allweddol:

  • grymuso
  • amddiffyn
  • atal
  • ymatebion cymesur
  • partneriaeth
  • atebolrwydd

Os ydych yn oedolyn diamddiffyn sy'n profi cam-drin o esgeulustod, neu os ydych yn pryderu bod oedolyn diamddiffyn yn profi cam-drin neu esgeulustod, yna rhowch wybod i ni.  Sut i roi gwybod i ni am amheuaeth o gam-drin oedolion.

Mae Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Lles (Cymru) yn rhoi dyletswydd ar awdurdodau lleol i wneud ymholiadau, neu achosi iddynt gael eu gwneud, y mae'n eu hystyried yn angenrheidiol i benderfynu a yw person yn oedolyn mewn perygl; ac i benderfynu pa gamau, os o gwbl, y dylid eu cymryd.  “Oedolyn mewn perygl”, yw oedolyn sy'n:

  • profi, neu mewn perygl o brofi, camdriniaeth neu esgeulustod,
  • Angen gofal a chymorth (boed yr awdurdod lleol yn diwallu’r anghenion hynny ai peidio), ac o ganlyniad i'r anghenion hynny, ni all amddiffyn ei hun yn erbyn camdriniaeth neu esgeulustod na'r risg ohono.

Os ydych yn gweld sefyllfa sy’n peri pryder, neu'n gwybod am sefyllfa, peidiwch â'i anwybyddu. Dywedwch wrthym am hyn trwy gysylltu â'r Pwynt Mynediad Sengl ar 0300 456 1000

Gallwch ddod o hyd i fwy o wyboaeth am ddiogelu ar wefan Llywodraeth Cymru.