Cyn Ysbyty Gogledd Cymru - Dinbych

former-north-wales-hospital-denbigh-01

Hanes cyn Ysbyty Gogledd Cymru

Cafodd cyn Ysbyty Gogledd Cymru ei adeiladu ym 1844-8 i ddarparu gofal i siaradwyr Cymraeg oedd yn dioddef o salwch meddwl. Codwyd estyniad iddo yn y 1860au, ac eto yn yr 20fed ganrif, ac erbyn 1956 roedd 1500 o gleifion yno. Cyhoeddodd yr Awdurdod Iechyd y byddai’r Ysbyty’n cau ym 1987 a gadawodd y claf olaf ym 1995. Ers hynny, mae’r safle gwag wedi mynd â’i ben iddo yn ddifrifol.

Mae prif adeilad yr ysbyty yn adeilad rhestredig Gradd II* ac fe’i disgrifir fel "enghraifft eithriadol o gain ac arloesol o bensaernïaeth ysbyty meddwl o ddechrau Oes Fictoria".

 

 

Gyda chefnogaeth Ymddiriedolaeth Adfywio'r Tywysog ac Aelodau etholedig lleol y Cyngor Cymuned a’r Cyngor Sir, rydym wedi bod yn gweithio’n galed iawn yn y blynyddoedd diweddar i ganfod ateb i’r safle, er mwyn gallu adnewyddu’r adeiladau rhestredig pwysig ac adfer y safle cyfan yn ôl i ddefnydd buddiol gan gynnwys swyddi, prentisiaethau, tai a defnydd cymunedol.

Mae safle cyn Ysbyty Gogledd Cymru wedi mynd â’i ben iddo yn ddifrifol. Rydym yn rhybuddio unrhyw un rhag mynd i mewn i’r adeiladau er lles eu diogelwch eu hunain.

Gorchymyn Prynu Gorfodol (GPG)

Ym mis Medi 2013, pleidleisiodd Pwyllgor Cynllunio’r Cyngor o blaid Gorchymyn Prynu Gorfodol ar gyfer cyn Ysbyty Gogledd Cymru, ar ôl i’r perchenogion, sef Freemont (Denbigh) Limited, fethu â chydymffurfio â Hysbysiad Atgyweirio oedd yn gofyn iddynt gyflawni gwaith atgyweirio sylweddol i’r adeiladau ar y safle.

Yn unol â’r GPG, rhaid i’r perchenogion presennol werthu’r adeilad i Gyngor Sir Ddinbych a fydd, yn ei dro, yn trosglwyddo perchenogaeth y safle i Ymddiriedolaeth Cadw Adeiladau Gogledd Cymru, sy'n elusen gofrestredig ddielw.

Mae Ymddiriedolaeth Cadw Adeiladau Gogledd Cymru (YCAGC) yn cael ei chefnogi gan Ymddiriedolaeth Adfywio'r Tywysog, a bydd yn parhau i gael y gefnogaeth i fwrw ymlaen ag ailddatblygiad priodol o ansawdd ar y safle hwn.

Fis Medi 2015, caniatawyd y GPG i’r Cyngor gan Lywodraeth Cymru. Mae sicrhau perchenogaeth a chymryd meddiant o'r safle’n broses gyfreithiol hirfaith, ond mae’r Cyngor yn benderfynol o wneud beth bynnag y mae angen ei wneud i sicrhau ailddatblygiad yr adeilad rhestredig strategol bwysig hwn.

Datblygiadau Diweddar

  • Fis Medi 2015, caniatawyd GPG i’r Cyngor gan Lywodraeth Cymru.
  • Fis Mawrth 2016, cafodd cais gan berchennog y safle i wrthdroi’r GPG ei wrthod gan yr Uchel Lys.
  • Fis Mai 2016, rhoddwyd y safle ar ocsiwn gan y perchenogion presennol, ond ni chafodd ei werthu.
  • Cyflwynwyd cais cynllunio gan Ymddiriedolaeth Adfywio'r Tywysog yn ceisio caniatâd i drosi / adfer / dymchwel yn rhannol y prif adeiladau i greu fflatiau a chaniatáu datblygiad defnydd cymysg yn y tiroedd er dibenion galluogi (hyd at 200 o unedau preswyl ac unedau busnes). Mae’r cais adeilad rhestredig yn ceisio caniatâd i ddymchwel yn rhannol rannau ôl y prif adeilad Gradd II* a dymchwel adeiladau eraill yng nghefn y prif floc. Cymeradwywyd y ddau gais yn amodol ar amodau.

Cwestiynau Cyffredin

Pwy yw perchenogion presennol safle cyn Ysbyty Gogledd Cymru?

Ar hyn o bryd, Freemont (Denbigh) Limited, sef cwmni alltraeth wedi’i leoli yn Ynysoedd Virgin Prydain, sydd berchen ar y safle.

Nid yw’r Cyngor yn ymwybodol iddo gyfarfod perchenogion y safle erioed, ond mae gan y perchenogion asiant wedi’i leoli yn y DU.

Nid ni yw perchenogion y safle.

Beth yw diddordeb Cyngor Sir Ddinbych yn y safle?

Mae Ysbyty Dinbych yn adeilad rhestredig gradd 2* (dwy seren) pwysig, wedi’i leoli mewn safle eang. Mae nifer o adeiladau rhestredig eraill o fewn y safle, ond mae'r Cyngor wastad wedi canolbwyntio ar sicrhau adferiad yr adeilad rhestredig pwysicaf. Caewyd yr ysbyty ym 1995 ac mae wedi cael dau berchennog ers hynny. Ers ei gau, mae wedi cael ei esgeuluso, ei fandaleiddio ac mae pobl wedi dwyn ohono. Mae bellach wedi adfeilio’n ddifrifol.

Mae’r perchennog presennol, sydd wedi bod yn berchen ar y safle ers tua 14 mlynedd, wedi gadael i’r holl adeiladau ddirywio. Penderfynwyd caniatáu gorchymyn prynu gorfodol i Gyngor Sir Ddinbych brynu’r safle gan ddefnyddio’r pwerau sydd ar gael i awdurdodau lleol dan Ddeddf Cynllunio (Adeiladau Rhestredig ac Ardaloedd Cadwraeth) 1990.

Gall y broses brynu gorfodol fod yn un gymhleth a hirfaith. Mae’r broses wedi symud ymlaen yn dda ac mae Llywodraeth Cymru wedi cadarnhau’r Gorchymyn Prynu Gorfodol (GPG).

Nid yw Cyngor Sir Ddinbych wedi gweithredu’r gorchymyn hyd yma, ond mae’n disgwyl gwneud hynny erbyn Gwanwyn 2017, pan fydd yn trosglwyddo’r safle i Ymddiriedolaeth Cadw Adeiladau Gogledd Cymru (YCAGC).

Trwy gydol y broses hon, mae Ymddiriedolaeth Adfywio'r Tywysog (YAT) wedi cefnogi Cyngor Sir Ddinbych a YCAGC.

Beth yw’r cynigion ar gyfer y safle yn y dyfodol?

Ar ôl i Gyngor Sir Ddinbych weithredu’r GPG a chymryd meddiant o’r safle, bydd yn cael ei drosglwyddo’n syth i YCAGC, fydd yn ailddatblygu’r safle ac yn adfer y prif adeiladau rhestredig.

Mae manylion y cynigion i’w gweld yn y ddolen isod.

Cynllun Datblygu Arfaethedig

Pam ei bod wedi cymryd cymaint o amser i achub y safle?

Mae ceisio achub yr adeiladau rhestredig pwysig a’r safle wedi bod yn fater hir a chymhleth. Gwarchod y prif adeiladau hanesyddol ar y safle sydd wedi bod yn brif flaenoriaeth i ni trwy hyn oll. Y gwaith rydym ni eisoes wedi’i wneud wrth sicrhau GPG yw’r gwaith mwyaf cymhleth rydym ni erioed wedi’i wneud ar adeilad rhestredig yng Nghymru.

Alla’ i ymweld â safle cyn Ysbyty Gogledd Cymru?

Na, ddylech chi ddim mynd yn agos at yr adeiladau na hyd yn oed fynd ar y safle.

Mae safle cyn Ysbyty Gogledd Cymru mewn cyflwr peryglus iawn ac wedi adfeilio’n ddifrifol. Mae mewn perygl o ddifrod pellach.

Rydym yn rhybuddio unrhyw un rhag mynd i mewn i’r adeiladau er lles eu diogelwch eu hunain.

Mae unrhyw un sy’n mynd ar y safle heb ganiatâd yn tresbasu.

Beth alla’ i ei wneud i gefnogi safle cyn Ysbyty Gogledd Cymru?

Mae gweledigaeth ar gyfer y safle wedi’i datblygu mewn partneriaeth rhwng Cyngor Sir Ddinbych, YAT a YCAGC, sydd wedi cynnwys rhywfaint o ymgynghori / ymgysylltu â’r gymuned, gan gynnwys diweddariadau rheolaidd i’r cyngor tref. Disgwyliad y Cyngor yw y bydd YCAGC, ar ôl cymryd meddiant o’r safle, yn cydweithio â’r gymuned leol i helpu datblygu’r weledigaeth ymhellach ac ymgymryd â’r gwaith ailddatblygu y mae ei ddirfawr angen ar y safle. Mae ailddatblygu’r safle dan arweiniad YCAGC yn cynnig cyfle anhygoel i’r gymuned leol o ran swyddi adeiladu, prentisiaethau yn ystod y cam ailddatblygu, ac yn y tymor canolig a hirach, bydd y safle yn cynnig cyfleusterau cymunedol a manteision economaidd i dref Dinbych.