Mae prosiect yn mynd rhagddo i godi proffil darn o hanes Prestatyn.
Mae Cyngor Sir Ddinbych yn rhedeg prosiect adnewyddu ac ymgysylltu cymunedol ym Maddonau Rhufeinig Prestatyn ar ben Melyd Avenue.
Daeth y baddonau’n hysbys am y tro cyntaf yn ystod y 1930au, pan gafodd ei ddarganfod yn dilyn gwaith cloddio.
Yna cafodd ei ail orchuddio ac yna ei gloddio eto yn y 1980au, pan adeiladwyd y stad dai gyfagos. Mae’r safle bellach yn cael ei reoli gan Gyngor Sir Ddinbych.
Adeiladwyd y Baddondy yn tua 120 OC, yna’i ymestyn yn 150 OC.
Mae yna rywfaint o ddadlau ynglŷn â’r rheswm dros ei leoliad ym Mhrestatyn. Fodd bynnag, credir fod yna gysylltiad rhyngddo â’r llengoedd Rhufeinig yng Nghaer a Chaernarfon, gan ei fod yn gorwedd tua hanner ffordd rhwng y ddau.
Gallai fod yn gysylltiedig â harbwr cyfagos, oherwydd ei leoliad arfordirol.
Dywedodd y Cynghorydd Win Mullen James, Aelod Arweiniol Datblygu Lleol a Chynllunio: “Dyma un o ‘drysorau cudd’ y dref yr hoffem ei warchod at y dyfodol er mwynhad cenedlaethau i ddod. Ariennir y prosiect gwych hwn gan Grant Henebion Cadw a Chronfa Datblygu Cynaliadwy AHNE Bryniau Clwyd.
“Rydym yn ceisio codi proffil y Baddonau Rhufeinig, gan ei fod yn safle go anhysbys. Hoffem gynyddu niferoedd yr ymwelwyr â’r Baddonau ac ennyn diddordeb mewn hanes lleol.”
Bydd y prosiect yn cynnwys:
- Gwaith i sefydlogi’r gwaith cerrig sydd wedi dod yn rhydd dros amser.
- Gwaith ar y llwybr o amgylch y baddondy.
- Paneli gwybodaeth newydd.
- Creu border berlysiau.
- Plannu blodau gwyllt.
- Gweithdai celf gydag ysgolion lleol.
- Diwrnod agored i’r cyhoedd i ddathlu cwblhau’r prosiect.
- Cysylltiadau â sefydliadau lleol i hyrwyddo’r Baddondy.
- Cynnydd hirdymor mewn gwybodaeth leol am y Baddondy, ac yn nifer yr ymwelwyr â’r safle.
Pan gafodd ei gloddio yn y 1980au, ymwelodd plant ysgol lleol â’r Baddondy. Hoffai’r Cyngor gysylltu â’r bobl a ymwelodd â’r safle yn y cyfnod hwnnw i drefnu iddyn nhw gael dod draw eto. Cysylltwch â Claudia Smith ar claudia.smith@denbighshire.gov.uk / 07785517398 os oeddech chi’n un o ymwelwyr gwreiddiol y Baddondy, os oes gennych chi grŵp a hoffai ymweld neu os hoffech chi gael rhagor o wybodaeth am y prosiect.