Cronfa Ffyniant Bro: Carchar Rhuthun/46 Stryd Clwyd

Cefndir y prosiect

Mae Carchar Rhuthun yn garchar o arddull Pentonville ac yn adeilad rhestredig Gradd 2* - un o’r ychydig rai sydd dal ar agor i ymwelwyr yn y DU a’r unig un sydd ar agor yng Nghymru. Mae’n sbardun gwerthfawr i nifer yr ymwelwyr ac incwm yn yr ardal leol. Fodd bynnag, mae diffyg lle yn y safle presennol i ddarparu’r cyfleusterau mae llawer o’r rhai sy’n ymweld â safleoedd treftadaeth yn awr yn eu disgwyl, h.y. caffi, siop, gofod addysg, orielau arddangos, ac ati. Mae adfer yr eiddo yn 46 Stryd Clwyd yn ffocws canolog i'r prosiect hwn, a fydd yn darparu'r gwasanaethau hyn ac yn ehangu'r cynnig cyffredinol yng Ngharchar Rhuthun.

Er nad yw 46 Stryd Clwyd yn cael ei ddefnyddio ar hyn o bryd, mae’n rhan allweddol o safle’r Carchar. Dyma lle’r oedd y carchar gwreiddiol yn arfer bod. Dyma lle’r oedd y carchar hynaf yn Rhuthun yn arfer bod. Cafodd yr adeilad newydd ei adeiladu yn ei le yn ddiweddarach, ac adeiladwyd hwn fel cartref a swyddfa i Lywodraethwr y Carchar. Hyd at heddiw, mae 46 Stryd Clwyd wedi bod yn wag ers bron i 10 mlynedd.

Bydd y prosiect yn dod â llawr gwaelod 46 Stryd Clwyd yn ôl i ddefnydd drwy ddatblygu prif fynedfa newydd a mwy amlwg i’r Carchar, swyddfa docynnau a derbynfa, caffi, gofodau arddangos ychwanegol, a gofod ymchwil cyhoeddus ar gyfer Archifau Gogledd Ddwyrain Cymru.

Pwyntiau Allweddol

• Mae'r gweithgaredd prosiect hwn yn rhan o Gyllid Llywodraeth y DU sy’n canolbwyntio ar Les a Threftadaeth Unigryw Rhuthun.
• Bydd y prosiect hwn yn cyflawni gwelliannau sylweddol i 46 Stryd Clwyd.
• Mae'r contract dylunio wedi'i ddyfarnu i'r ymgynghorwyr lleol, TACP Architects.
• Mae’r contract adeiladu wedi cael ei ddyfarnu i adeiladwyr lleol B&W Builders and Decorators.
• Disgwylir i'r prosiect gael ei gwblhau erbyn mis Chwefror 2026.

Y Sefyllfa Bresennol

Mae’r gwaith adeiladu Bellach wedi’i gwblhau ar y safle.

Oriel

46 Stryd Clwyd – olwg o’r tu blaen

46 Stryd Clwyd – golwg o’r cefn

Cynlluniau llawr arfaethedig – TACP Architects

Lluniua gwaith adeiladu’n mynd rhagddo

Cwestiynau Cyffredin

Beth fydd yn cael ei gyflawni?

Yr hyn y disgwylir ei gyflawni yw:

• Mynediad newydd drwy 46 Stryd Clwyd i Garchar Rhuthun Gradd 2*
• Derbynfa
• Siop yr Amgueddfa
• Caffi
• Ystafell ymchwil Archifau Gogledd Ddwyrain Cymru
• Gofod arddangos / oriel

Beth yw'r buddion disgwyliedig?

Mae'r buddion sylfaenol yn cynnwys:

• Gwella ased treftadaeth.
• Diogelu ased treftadaeth.
• Cynhyrchu mwy o incwm.
• Ehangu’r cynnig - gwasanaethau a phrofiadau ychwanegol ar gyfer ymwelwyr a thrigolion.
• Mwy o ymwelwyr (i’r safle a’r dref) oherwydd bod mwy i’w gynnig iddynt.
• Gwell cynaliadwyedd hir dymor / llai o gost o ran y cyfleuster i Cyngor Sir Ddinbych.

A fydd modd cael mynediad i Garchar Rhuthun yn ystod y gwaith ar 46 Stryd Clwyd?

Nid ydym yn rhagweld unrhyw amhariad ar fynediad ymwelwyr i brif adeilad Carchar Rhuthun neu Archifau Gogledd Ddwyrain Cymru. Yn ystod y cyfnod adeiladu, dylai gwaith adfer gael ei gynnwys yn bennaf yn 46 Stryd Clwyd.

Beth yw’r camau nesaf?

Unwaith i’r gwaith adeiladu gael ei gwblhau, bydd y ffocws ar:

• Ddod o hyd i denant ar gyfer y caffi. Bydd cais am ddatganiadau o ddiddordeb yn cael ei gyhoeddi a’i hysbysebu trwy sianeli Sir Ddinbych.
• Gosod deunyddiau dehongli ac offer arddangos newydd. Mae’r gwaith hwn yn cael ei gyflawni mewn partneriaeth gyda chwmni ymgynghoriaeth datblygu treftadaeth a dylunio deongliadol, Headland Design Associates.
• Ail-leoli derbynfa a siop y Carchar i 46 Stryd Clwyd.