Mynd yn syth i:
O 13 Tachwedd 2025, bydd yn ofyn cyfreithiol i bob ceidwad sy'n cadw mwy na 50 o adar o unrhyw rywogaeth gadw ei adar dan do.
Bydd heidiau o lai na 50 o adar o unrhyw rywogaeth yn gorfod cael eu cadw dan do hefyd os yw eu hwyau neu eu cynhyrchion yn cael eu gwerthu neu eu rhoi i ffwrdd, oherwydd y risg uwch o drosglwyddo'r clefyd sy'n gysylltiedig â masnachu neu roi cynhyrchion dofednod i ffwrdd.
Gwaharddiad ar grynhoi dofednod yng Nghymru
O 10 Chwefror 2025, ni chaniateir cynulliadau o ddofednod yng Nghymru mwyach, fodd bynnag, gall cynulliadau o rai adar caeth barhau, ar yr amod eich bod:
- bodloni gofynion y drwydded gyffredinol casglu adar caeth
- hysbysu'r Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion (APHA) am y cyfarfod o leiaf 7 diwrnod cyn y digwyddiad
Ydych chi'n cadw dofednod neu adar hela? Ydych chi wedi cofrestru?
Mae pob ceidwaid adar angen cynllunio sut y byddant yn gwarchod eu haid rhag afiechydon fel Avian influenza (‘ffliw adar’), afiechyd Newcastle a Salmonela. Os nad ydych yn sicr beth i’w wneud, yna ceisiwch gyngor gan eich milfeddyg.
Y ffordd orau o gael y wybodaeth ddiweddaraf am unrhyw achosion o glefyd (fel ffliw adar) yn eich ardal yw cofrestru eich praidd o adar gyda'r Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion. Cysylltir â chi ar unwaith, drwy e-bost neu neges destun gyda diweddariadau, gan eich galluogi i ddiogelu eich dyfednod cyn gynted â phosibl.
Sut i Gofrestru?
Rhaid i chi gofrestru heidiau dofednod o 1 neu fwy o adar yr ydych yn berchen arnynt neu'n gyfrifol amdanynt. Nid oes rhaid iddynt i gyd fod or un rhywogaeth. Mae hyn yn berthnasol hyd yn oed os mai dim ond am ran o'r flwyddyn y mae eich eiddo wedi'i stocio.
GOV.UK: Cofrestru fel ceidwad 50 neu fwy o ddofednod neu adar caeth eraill (gwefan allanol)
GOV.UK: Cofrestru fel ceidwad llai na 50 o ddofednod neu adar caeth eraill (gwefan allanol)
Trwy e-bost
Cwblhewch y ffurflen gofrestru ar gael yn GOV.UK: Dofednod (gan gynnwys adar hela) - rheolau a ffurflenni cofrestru (gwefan allanol), a'i e-bostio i customer.registration@apha.gov.uk.
Mae nodiadau canllaw i'ch helpu i gwblhau'r ffurflen. Mae fersiynau Cymraeg o'r ffurflen gofrestru a nodiadau canllaw ar gael hefyd.
Dros y ffôn
Gofynnwch am ffurflen gofrestru drwy gysylltu â Llinell Gymorth Cofrestr Dofednod Prydain Fawr ar 0800 634 1112.
Mae'r llinellau ar agor rhwng 8:30am a 5:00pm o ddydd Llun i dydd Gwener.
Darganfod mwy am gadw dofednod (gwefan allanol)
Yn ôl i frig y dudalen.
Mae’r risg o’r feirws HPAI (ffliw adar) yn cynyddu yn ystod y gaeaf. Mae aderyn dŵr mudol (sy’n cynnwys hwyaid, gwyddau ac elyrch) a gwylanod wedi eu nodi fel achos mwyaf posibl ymosodiad HPAI. Mae hyn yn seiliedig ar brofiad dros y ddau aeaf diwethaf, ynghyd â barn wyddonol a milfeddygol. Cafwyd nifer o ganfyddiadau diweddar o HPAI H5N1 mewn adar gwyllt o safleoedd ledled Prydain Fawr.
Darganfod sut i gofrestru i dderbyn y rhybuddion gwybodaeth gorau i gadw’ch adar yn ddiogel.
Rhoi gwybod am adar marw a’u gwaredu
Ffoniwch linell gymorth Defra (03459 33 55 77) os gwelwch:
- un neu fwy o adar ysglyfaethus neu dylluanod wedi marw
- 3 neu fwy o wylanod neu adar dŵr gwyllt (elyrch, gwyddau neu hwyaid) marw
- 5 neu fwy o unrhyw adar gwyllt eraill wedi marw
Rhowch wybod hefyd i linell gymorth Cyfoeth Naturiol Cymru ar 0300 065 3000
Peidiwch â chodi na chyffwrdd ag unrhyw adar marw neu sâl.
Peidiwch â rhoi gwybod i linell gymorth Defra am adar gwyllt sâl neu wedi’u clwyfo y gwelwch chi. Ffoniwch yr RSPCA (yng Nghymru neu Loegr) ar 0300 1234 999 am help.
Bydd yr Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion (APHA) yn casglu rhai o’r adar gwyllt marw hyn a’u profi i’n helpu ni i ddeall dosbarthiad daearyddol y clefyd a’r mathau gwahanol o adar mae’r clefyd yn effeithio arnynt. Ni fydd pob aderyn yn cael ei gasglu.
Pan nad oes angen adar marw at ddibenion monitro, y tirfeddiannwr sy’n gyfrifol am gael gwared ar y carcasau mewn modd diogel.
Cael gwared ar adar marw a welir ar safleoedd domestig
Ar ôl cysylltu â Llinell Gymorth DEFRA (03459 33 55 77) i adrodd am adar marw, os nad oes angen yr adar at ddibenion monitro, dilynwch y cyngor isod ynghylch cael gwared arnynt.
Gwaredu mewn gwastraff domestig neu wastraff trefol
- os oes modd, dylid gwisgo menig diogelu untro wrth godi ac ymdrin ag adar marw gwyllt. Os nad oes menig untro ar gael, gellir defnyddio bag plastig yn lle maneg
- rhowch yr aderyn mewn bag plastig addas, yn ddelfrydol bag na fydd yn gollwng. Dylid cymryd gofal i beidio â halogi tu allan y bag
- ar ôl codi’r aderyn, gellir plygu’r bag yn ddwbl a’i glymu. Dylid wedyn roi’r bag hwn mewn bag plastig arall, clymu’r bag hwnnw a gwaredu arno yn y gwastraff domestig arferol (bin â chaead y tu allan i’r tŷ)
- clymwch y bag a’i roi mewn bag plastig arall
- tynnwch y menig drwy eu troi tu chwith allan a’u rhoi yn yr ail fag plastig
- clymwch y bag a chael gwared arno yn y bin gwastraff domestig arferol
Claddu
- gellir claddu’r aderyn marw, ond nid mewn bag plastig
- rhaid claddu’r aderyn mewn twll sy’n ddigon dwfn i atal anifeiliaid rhag ysglyfaethu a chael o hyd iddo – argymhellir o leiaf 60cm
- ni ddylid claddu’r aderyn ar bwys unrhyw gyrsiau dŵr, neu mewn mannau sy’n debygol o halogi cyflenwadau dŵr lleol
Yn ôl i frig y dudalen.