Gofynion Newydd ar gyfer Diogelwch Adeiladau yng Nghymru

O 1 Gorffennaf 2026 ymlaen, bydd newidiadau i ddeddfwriaeth adeiladu yng Nghymru yn cyflwyno trefn diogelwch adeiladau newydd a fydd yn effeithio ar y ffordd y mae gwaith adeiladu’n cael ei ddylunio, ei gymeradwyo a’i gyflawni.

Mae’r newidiadau hyn yn ffurfio rhan o Ddeddf Diogelwch Adeiladau 2022 a Rheoliadau Cymreig cysylltiedig.

Ar gyfer Sir Ddinbych, bydd y newidiadau hyn yn effeithio ar waith adeiladu safonol a wneir gan berchnogion tai, adeiladwyr a datblygwyr yn bennaf.

Beth sy’n newid?

1. Cyfrifoldebau newydd ar gyfer y rheiny sy’n gwneud gwaith adeiladu

Bydd pob prosiect adeiladu’n atebol i system deiliaid dyletswyddau newydd.

Golyga hyn:

  • Fod gan gleientiaid, dylunwyr a chontractwyr gyfrifoldebau cyfreithiol clir
  • Mae’n rhaid iddynt sicrhau bod gwaith yn cydymffurfio â Rheoliadau Adeiladu trwy gydol y prosiect
  • Nid ar ysgwyddau’r adran Rheoli Adeiladu yn unig y mae’r cyfrifoldeb ar ddiwedd prosiect mwyach.

Mae hyn yn newid sylweddol yn y ffordd mae cydymffurfiaeth yn cael ei rheoli.

2. Mwy o bwyslais ar gynllunio a chydymffurfiaeth o’r dechrau

Bydd yn rhaid i ymgeiswyr:

  • Sicrhau bod dyluniadau’n gyflawn ac yn cydymffurfio cyn i’r gwaith ddechrau
  • Darparu gwybodaeth gywir i adran Rheoli Adeiladu
  • Cynnal cofnodion da o benderfyniadau a newidiadau.

Gall cyflwyniadau anghyflawn neu rai sydd wedi eu paratoi’n wael arwain at oedi neu wrthod cais.

3. Pwerau gorfodi cryfach ar gyfer awdurdodau lleol

O fis Gorffennaf 2026 bydd gan Gyngor Sir Ddinbych bwerau ychwanegol i:

  • Roi hysbysiadau cydymffurfio yn ei gwneud yn ofynnol i broblemau gael eu cywiro
  • Rhoi hysbysiadau stop i rwystro gwaith anniogel neu waith nad yw’n cydymffurfio
  • Cymryd camau gorfodi dros gyfnod hwy (hyd at 10 mlynedd mewn rhai achosion).

Bwriedir y pwerau hyn i wella safonau ac amddiffyn diogelwch y cyhoedd.

4. Cyfyngiadau amser ar gymeradwyo

Gall cymeradwyaeth Rheoli Adeiladu ddarfod os nad yw’r gwaith yn dechrau o fewn 3 blynedd.

Efallai bydd yn rhaid i chi ailymgeisio os oes oedi yn eich prosiect.

Beth mae hyn yn ei olygu ar gyfer prosiectau adeiladu arferol?

Ar gyfer mwyafrif y prosiectau yn Sir Ddinbych (e.e. estyniadau i gartrefi, trawsnewid atigau, addasiadau mewnol):

Mae llwybrau ymgeisio’n dal i fod fwy neu lai yr un fath

  • Ceisiadau Cynlluniau Llawn
  • Hysbysiadau Adeiladu (lle bônt yn briodol).

Ond mae’n rhaid i’r ffordd yr ydych yn paratoi a rheoli prosiectau wella.

Dylech rŵan:

  • Sicrhau bod dyluniadau’n bodloni Rheoliadau Adeiladu yn llawn cyn dechrau’r gwaith
  • Penodi dylunwyr ac adeiladwyr cymwys
  • Deall yn glir pwy sy’n gyfrifol am gydymffurfiaeth
  • Cadw cofnodion o newidiadau yn ystod y gwaith adeiladu.

Enghreifftiau o waith yr effeithir arno

Mae’r newidiadau hyn yn berthnasol i’r rhan fwyaf o waith adeiladu cyffredin, gan gynnwys:

  • Estyniadau ac addasiadau tai
  • Trawsnewid garejis
  • Trawsnewid atigau
  • Addasiadau strwythurol (e.e. tynnu waliau)
  • Gosod systemau draenio, gwresogi neu drydanol.

Mae’n rhaid i brosiectau bach, hyd yn oed, gydymffurfio â’r fframwaith cyfrifoldeb newydd.

Beth sy’n digwydd os nad yw gwaith yn cydymffurfio?

Dan y drefn newydd:

  • Mae’n bosibl y bydd yn ofynnol i chi gywiro neu gael gwared ag unrhyw waith nad yw’n cydymffurfio
  • Mae’n bosibl y bydd gwaith yn cael ei atal ar unwaith os oes pryder am ddiogelwch
  • Gellir cymryd camau gorfodi flynyddoedd ar ôl cwblhau.

Trefniadau pontio

Gall prosiectau a gyflwynwyd cyn 1 Gorffennaf 2026 fod yn atebol i drefniadau pontio, yn dibynnu ar:

  • Ba bryd y gwnaed y cais
  • Pa un a yw’r gwaith wedi dechrau ai peidio.

Os ydych eisoes wedi derbyn cymeradwyaeth, cysylltwch ag adran Rheoli Adeiladu am gyngor.

Yr hyn sy’n rhaid i chi ei wneud rŵan

Os ydych yn cynllunio gwaith adeiladu:

  • Siaradwch gyda’r adran Rheoli Adeiladu yn gynnar
  • Sicrhewch fod eich cynlluniau’n gywir a chyflawn
  • Defnyddiwch weithwyr proffesiynol cymwys a galluog
  • ICaniatewch ddigon o amser ar gyfer cymeradwyo.

Cysylltu â’r adran Rheoli Adeiladu

Am gyngor ynglŷn â sut mae’r newidiadau hyn yn effeithio ar eich prosiect, anfonwch e-bost atom.

Byddwn yn rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf i chi pan fydd gennym fwy o fanylion ar gael am y drefn newydd.