Ynglŷn â Chynllun Amddiffyn Arfordirol Canol Prestatyn

Ewch yn syth i'r:

Trosolwg

Mae amddiffynfeydd ar hyd glan y môr yn diogelu tref Prestatyn yn Sir Ddinbych rhag llifogydd o’r môr.

Wrth i'r amddiffynfeydd hyn heneiddio mae eu cyflwr yn dirywio ac nid ydynt mwyach yn diogelu'r dref yn ddigon da. Dros yr hanner can mlynedd nesaf bydd newid yn yr hinsawdd yn codi lefel y môr ac achosi stormydd mwy grymus, gan greu tonnau mawr a fyddai'n torri dros yr amddiffynfeydd yn amlach.

Heb wella'r amddiffynfeydd mae’r perygl o lifogydd yn effeithio ar gartrefi a busnesau ym Mhrestatyn yn debygol o waethygu yn y dyfodol.

Cynllun Amddiffyn Arfordir Canol Prestatyn: Cynllun lleoliad

Map risg llifogydd

Mae'r map hwn yn dangos maint y llifogydd posibl yn 2038 ac yn tynnu sylw at y risg llifogydd i eiddo os na fydd gwelliannau amddiffyn yr arfordir yn digwydd.

Ynglŷn â'r cynllun

Mae cynllun amddiffyn Canol Prestatyn yn canolbwyntio ar y rhan o'r arfordir sy'n peri'r pryder mwyaf, gerllaw Clwb Golff y Rhyl:

Cynllun Amddiffyn arfordirol Canol Prestatyn: Lleoliad y safle

Lawrlwythwch: Map lleoliad y safle (JPEG, 1MB)

Ar hyn o bryd nid oes sicrwydd y bydd y cynllun yn mynd yn ei flaen.

Mae angen mwy o dystiolaeth o effeithiau economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol y cynllun, ac mae'n rhaid i Lywodraeth Cymru gymeradwyo'r arian cyfatebol ar ei gyfer. Byddai angen cyflwyno cais cynllunio ar gyfer y cynllun hefyd, gan gynnwys cynnal ymgynghoriad cyhoeddus llawn.

Mae rhai o'r amddiffynfeydd sy’n diogelu Prestatyn rhag llifogydd o'r môr yn heneiddio a'u cyflwr yn dirywio, sy'n creu perygl y gallai'r tonnau eu herydu a'u tanseilio a pheri iddynt fethu yn y pen draw. Yn ogystal â hyn, bydd newid yn yr hinsawdd yn codi lefel y môr ac achosi stormydd mwy grymus, gan greu tonnau mawr a fyddai'n torri dros yr amddiffynfeydd yn amlach.

Heb wella'r amddiffynfeydd mae’r perygl o lifogydd yn effeithio ar gartrefi a busnesau ym Mhrestatyn yn debygol o waethygu yn y dyfodol.

Cynllun Amddiffyn Arfordir Canol Prestatyn: Cynllun lleoliad

  • Mae'r amddiffynfeydd ar y rhan hon o'r arfordir oddeutu 70 oed ac mewn cyflwr arbennig o wael. Yn gyffredinol, dylunnir amddiffynfeydd arfordirol i bara oddeutu can mlynedd, ac felly mae'n debygol iawn y daw'r tonnau drostynt oni bai bod gwaith sylweddol yn cael ei gyflawni yn y 30 mlynedd nesaf.
  • Pe byddai’r amddiffynfeydd presennol yn methu yn y fan hon, byddai’r perygl o lifogydd mewn dros 2,000 o adeiladau yn ardal Prestatyn yn cynyddu'n sylweddol. Oherwydd y tir isel y tu ôl i'r amddiffynfeydd gallai unrhyw ddŵr llifogydd ledaenu dros ardal eang.

Y dewisiadau

Ystyriwyd amrywiaeth helaeth o ddewisiadau ar gyfer lleihau'r perygl o lifogydd. Gellir rhoi'r rhain mewn dau gategori:

Dewisiadau tarddiad

  • Y syniad: Rhwystro dŵr llifogydd rhag dod dros reng flaen yr amddiffynfeydd. Dal y môr yn ôl.
  • Enghreifftiau: Atgyflenwi'r traeth, morglawdd, waliau môr.

Dewisiadau effaith

  • Y syniad: Lleihau effaith y dŵr sy’n dod dros y wal trwy ei atal rhag cyrraedd pobl, eiddo ac isadeiledd. Rheoli dŵr llifogydd os yw’n dod dros yr amddiffynfeydd.
  • Enghreifftiau: Waliau wedi’u gosod yn ôl, argloddiau, cadernid eiddo rhag llifogydd.

Cynhaliwyd arfarniad i benderfynu pa ddewis fyddai orau. Dyma’r dewisiadau gorau ymhob categori:

Dewis tarddiad

  • Datrysiad: atgyfnerthu rheng flaen yr amddiffynfeydd presennol gerllaw'r clwb golff (byddai wal fôr newydd yn dal y môr yn ôl ac yn atal erydu arfordirol)
  • Cost debygol: £50 miliwn

Dewis effaith

  • Datrysiad: Arglawdd wedi'i osod yn ôl o reng flaen yr amddiffynfeydd (ar hyd ffin y clwb golff) (Pe byddai storm yn peri i’r tonnau dorri dros yr amddiffynfeydd byddai’r dŵr llifogydd yn aros ar y cwrs golff hyd nes y byddai modd iddo ollwng yn ôl i’r môr.)
  • Cost debygol: £25 miliwn

Y dewis a ffefrir

Arfarnwyd y ddau ddewis yn ôl eu costau, a hefyd eu heffeithiau cymdeithasol ac amgylcheddol, gan gynnwys hamdden a thwristiaeth, busnesau lleol, bioamrywiaeth, effaith gweledol, treftadaeth ac ôl troed carbon.

Mae’r ‘dewis tarddiad’ yn darparu buddion hamdden a thwristiaeth ond am gost llawer uwch, a byddai mwy o effaith negyddol ar yr amgylchedd. Ni ellir cyfiawnhau’r dewis hwn.

Mae'r 'dewis effaith' o godi arglawdd tir yn ddewis gwell.

Mae adeiladu arglawdd yn ffordd sy’n effeithiol o ran cost o ddiogelu cartrefi a busnesau rhag llifogydd wrth leihau'r effaith ar yr amgylchedd.

Ar y dudalen Oriel ceir delweddau cyfrifiadurol o’r hyn a gynigir. Mae'r rhain yn ddarluniau cynnar a bydd delweddau a dyluniadau pellach ar gael, o amrywiaeth o olygfannau, fel rhan o'r ymgynghoriad manwl a'r drefn o wneud cais cynllunio.

Cynnydd hyd yma

Er bod gwaith dylunio manwl ac archwiliadau yn digwydd, nid yw hynny’n golygu y bydd yr arglawdd arfaethedig yn cael ei adeiladu.

Ni wneir unrhyw benderfyniad ynglŷn ag adeiladu’r amddiffynfeydd hyd oni cheir mwy o dystiolaeth o effeithiau economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol y cynllun a bod Llywodraeth Cymru a’r Cyngor yn cadarnhau’r arian cyfatebol. Byddai angen caniatâd cynllunio ar y cynllun hefyd.

Gorffennaf 2021

Mae Balfour Beatty wedi datblygu’r methodoleg arfaethedig ar gyfer adeiladu’r cynllun.

Ionawr 2021 - Gorffennaf 2021

Mae JBA Consulting wedi bod yn datblygu’r dyluniad manwl ar gyfer y cynllun er mwyn gallu penderfynu yn derfynol ar fanylion fel union leoliad, uchder a lled yr arglawdd arfaethedig.

Mae asesiadau ac arolygon amgylcheddol pellach hefyd wedi eu cyflawni.

Rhagfyr 2020

  • Ymgynghori ag adran gynllunio Cyngor Sir Ddinbych ynglŷn â’r asesiadau amgylcheddol a fydd yn ofynnol eu cyflwyno â chais cynllunio yn y dyfodol
  • Cynnal archwiliadau amgylcheddol, archeolegol a geodechnegol yng Nghlwb Golff y Rhyl

Awst 2020

Penodi Ymgynghorwyr JBA i gwblhau dyluniad manwl y cynllun ac asesu’r effaith gymdeithasol ac amgylcheddol.

Ionawr 2020

Llywodraeth Cymru’n cymeradwyo’r Achos Busnes Amlinellol. Wedi hyn mae Cyngor Sir Ddinbych yn gwneud cais am fwy o gyllid i ddatblygu’r dewis a ffefrir a chymeradwyir y cais hwnnw.

Mai 2019

Cwblhau Achos Busnes Amlinellol ar gyfer y cynllun, gan gynnwys asesiad o’r perygl o lifogydd ac erydiad, ac argymhelliad ynghylch y dewis gorau.

Gorffennaf 2018

Cyngor Sir Ddinbych yn penodi Balfour Beatty i lunio achos busnes ar gyfer y cynllun, fel y gellid ceisio am gyllid o Raglen Rheoli Risgiau Arfordirol Llywodraeth Cymru.

Beth fydd yn digwydd nesaf?

Mae'r Cyngor yn disgwyl bod mewn sefyllfa i gyflwyno cais cynllunio cyn diwedd 2021. Cyn cyflwyno’r cais cynllunio, bydd mis o gyfnod ymgynghori yn cael ei gynnal er mwyn rhoi cyhoeddusrwydd i’r cynllun, gan rannu mwy o fanylion am y dyluniad terfynol er mwyn galluogi pobl i wneud sylwadau am y cynigion. Mae disgwyl i hyn ddigwydd yn ystod tymor yr hydref 2021.

Bydd hysbysiadau unigol yn cael eu hanfon at berchenogion/meddianwyr eiddo cyfagos.

JBA Consulting Balfour Beatty logo Logo Llywodraeth Cymru